Skrzydlaci przyjaciele

Piątek, 30 lipca 2010

Aktualny numer NR 13 ZIMA 2009

Małgorzata Sulewska

Zięba

Gwarek

George J. Reclos

Kanarek

Ludzie od zarania dziejów podziwiali ptaki – zachwycali się ich śpiewem, zazdrościli umiejętności latania… Śpiewali o nich piosenki i pisali wiersze. Brali też chętnie pod swój dach: czasem – by słabym pomóc przetrwać, częściej – by cieszyć się ich śpiewem i miłym towarzystwem. Ptaki są wdzięcznymi współlokatorami, niezbyt wymagającymi, a obcowanie z nimi może być naprawdę przyjemne i fascynujące.

KANAREK – Serinus canaria (ang. Canary) – pochodzi z Wysp Kanaryjskich (których nazwa, wbrew pozorom, pochodzi od łacińskiej nazwy psa – canis, nie od kanarków).

Kanarek to jedno z najmniej wymagających stworzeń domowych. Można go mieć w nawet najmniejszym mieszkaniu, ponieważ jest maleńki i z natury jest samotnikiem. Nie wymaga wiele naszej uwagi – jeśli będziemy go karmić i zapewnimy mu odpowiednie warunki, będzie cieszył swoją obecnością i oko, i ucho.

Można go nabyć w każdym sklepie zoologicznym. Cena zależy od jego przymiotów – wyglądu, barwy upierzenia, śpiewu. Odpowiednio pielęgnowane kanarki żyją przeciętnie ok. 10 lat.

Klatka | Kanarki nie są ptakami stadnymi. Ich indywidualizm sprawia, że najlepiej czują się w pojedynkę. Z tego powodu, jeśli chcielibyśmy mieć więcej niż jednego ptaszka, należy trzymać je w osobnych klatkach. Połączone – będą ze sobą walczyć. Nawet jeśli będzie to parka, walka między nimi ustanie tylko na okres lęgowy.

Klatka powinna być metalowa, o wymiarach 45x30x30 cm. Nie musi być wysoka, ponieważ kanarki nie fruwają w górę i w dół, a na jednym poziomie. Niewskazane są natomiast klatki bambusowe czy z wikliny, bo choć wyglądają bardzo estetycznie – trudniej je utrzymać w czystości.

Co do ustawienia klatki – lub klatek – trzeba pamiętać, że żaden ptak nie lubi pozostawać w otwartej przestrzeni. Lepiej, żeby klatka zawisła na ścianie, dając kanarkowi większe poczucie bezpieczeństwa. Jeśli przewidzieliśmy inne miejsce, dobrze jest zabudować jedną ściankę np. tekturą, drewnem lub metalem. Jest to konieczne szczególnie, gdy posiadamy więcej niż jedną klatkę, bowiem aby kanarki śpiewały, nie mogą się widzieć. Na okres godowy dobrze jest mieć specjalną, oddzielną klatkę.

Optymalna temperatura otoczenia powinna wynosić 75 st. F (23-25 st. C), choć kanarki dobrze znoszą zarówno chłody, jak i upały – należy unikać przeciągów i dużych wahań temperatury. Gdy jest szczególnie ciepło, można kanarka spryskiwać wodą o temperaturze pokojowej kilka razy dziennie. Kanarki w ogóle lubią kąpiele, więc dobrze jest wstawić odpowiednie naczynko z wodą. Nie wycierajmy naszego pupila! Nawet jeśli ocieka wodą, poradzi sobie bez naszej pomocy. Ważne jest natomiast zapewnienie mu warunków do snu. Po zmroku należy klatkę z kanarkiem nakrywać ciemnym płótnem lub wynosić do zaciemnionego pomieszczenia. Latem, gdy dni są długie, kanarki wymieniają całkowicie swoje upierzenie. Trwa to zwykle kilka tygodni, podczas których ptaki nie śpiewają. Warto o tym wiedzieć, bowiem niedoświadczeni posiadacze biorą to za chorobę, tymczasem jest to naturalny proces, który powtarza się każdego roku.

Odżywianie | „Chlebem powszednim” kanarków jest mieszanka ziaren, dostępna we wszystkich sklepach zoologicznych. Dla urozmaicenia diety należy im jednak codziennie podawać jakąś karmę bogatą w białko, np. posiekane kurze jajko na twardo lub specjalną mieszankę przeznaczona dla kanarków w okresie lęgowym lub połączenie tych dwóch składników (tzn. jajko + mieszanka). Trzeba pamiętać, że małe ptaki są bardzo nieodporne na głód i bez dostępu do jedzenia i wody mogą paść w ciągu zaledwie kilku godzin, dlatego też karmidełka i pojemniki z wodą nigdy nie powinny być puste. Praktycznie wszystkie owoce i warzywa spożywane przez ludzi (z wyjątkiem awokado) możemy podawać kanarkom; np. szczególnym ich przysmakiem jest kukurydza z puszki. Duże nasiona, np. zbóż, grykę, wyłuskane ziarno słonecznika, dobrze jest na noc namoczyć w wodzie. Takie ziarno jest bardzo pożywne i szczególnie wskazane w okresie karmienia przychówku. Nie można z tym jednak przesadzać, ponieważ jest również bardzo tuczące.

Aby naszemu pupilowi zapewnić wszystkie niezbędne składniki odżywcze, dobrze jest dodać do wody preparat witaminowy, zwracając przy tym uwagę, aby ściśle przestrzegać dawek zalecanych na opakowaniu.

W internecie:
http://members.aol.com/CanaryList/

GWAREK CZCZONY – Gracula religiosa (ang. Hill Mynah) – to średni ptak z rodziny szpakowatych, osiągający ok. 30 cm długości. Zamieszkuje lasy tropikalne południowej Azji – od Indii i Cejlonu po Malezję i Indonezję. Ma lśniące czarne upierzenie z białymi plamkami na skrzydłach, żółte wyrostki skórne na szyi oraz pomarańczowe nogi i dziób. Jest cenionym ptakiem hodowlanym ze względu na duże zdolności naśladowania różnych dźwięków, w tym ludzkiej mowy. Przewyższa pod tym względem papugi. Jest towarzyski i hałaśliwy.

Popularność, jaką zyskały gwarki ze względu na swoje umiejętności, spowodowała, że ptaki te były masowo wyłapywane i wywożone z naturalnego środowiska. Aby zapobiec ich wyginięciu, objęto je ochroną prawną. Gwarka można nabyć od autoryzowanych hodowców, których adresy znajdują się na rekomendowanej stronie internetowej w j. angielskim, bądź za pośrednictwem sklepów zoologicznych.

Klatka | Optymalne rozmiary klatki dla gwarka to szerokość – 1,5 m, głębokość i wysokość ok. 65-70 cm (niektóre źródła podają 90x60x60). Odstępy między prętami klatki powinny mieć 1-1,5 cm. To niezbędne minimum, ale oczywiście im większa klatka, tym nasz podopieczny będzie szczęśliwszy. W klatce powinna być wkładka z prętów nad podłogą, aby lokator nie dreptał po własnych odchodach. Żeby łatwiej było czyścić klatkę, dno najlepiej wyścielić papierem.

W wyposażeniu ptasiego mieszkania powinny się również znaleźć naturalne gałęzie, dostosowane do wielkości klatki. Nie mogą być za duże, aby gwarek miał miejsce na swobodne poruszanie się, ale też nie mogą być za małe, bo wówczas ptak nie będzie miał możliwości ścierania pazurków i trzeba je przycinać. Można kupić gotowe konary w sklepie zoologicznym (pet shop) lub przygotować je samemu, wykorzystując np. gałęzie jabłoni, klonu czy wierzby. Bezwarunkowo należy wykluczyć gałęzie wszelkich odmian wiśni i śliw (czereśnia, brzoskwinia, morela itp.), ponieważ zawarte w nich pochodne cyjanku mogą być niebezpieczne dla życia, jeśli ptak połknie odłupane wiórki.

Niezbędnym wyposażeniem klatki są również poidła i karmidełka oraz pojemnik z wodą, w którym gwarek mógłby zażywać kąpieli, które uwielbia. Pewne rodzaje pożywienia można umieścić między prętami klatki, np. pokrojone owoce, lub umieścić na gałęziach, np. banana obranego z jednej strony. Skórką ptak potem chętnie się bawi lub ucina sobie na niej drzemkę.

W odpowiednio dużej klatce dobrze jest umieścić zabudowaną skrzyneczkę do gniazdowania lub przytwierdzić ją jako dodatkową „sypialnię”. Powinna mieć 40x40x50 cm i otwór wejściowy o średnicy ok. 10 cm.

Wybierając miejsce na ustawienie klatki należy pamiętać, że gwarek pochodzi z tropików, więc trzeba go chronić przed przeciągami i gwałtownymi zmianami temperatury. Najodpowiedniejsza to 68-70 st. F (18-20 st. C). Kiedy jest mu za ciepło, poznamy to po otwartym dziobie.

Gwarek bardzo lubi być blisko ludzi, obserwować ich i słuchać głosów, które później naśladuje. Przejawia też duże zainteresowanie telewizją i dobrze czuje się w jej pobliżu. Warto wiedzieć, że zaprzyjaźnia się najbardziej z tym, kto poświęca mu najwięcej uwagi, czyści klatkę i karmi, ale jeśli domownicy będą to robili na zmianę – wszyscy zaskarbią sobie jego względy, choć zabierze to więcej czasu. Gwarek ma doskonałą pamięć, więc trzeba z nim postępować łagodnie, bo na zawsze zapamięta, kto go skrzywdził. Z tego m.in. powodu zabiegi pielęgnacyjne (przycinanie lotek i – w razie potrzeby – skracanie pazurków) lepiej powierzyć fachowcom, aby nasz pupil nie wiązał z nami żadnych niemiłych wspomnień.

W internecie:
po angielsku: www.mynahbird.com
po polsku: http://bberr.webpark.pl/gawarek.htm

ZIĘBA DOMOWA – Taeniopygia guttata (ang. Society Finch) – to gatunek, który nigdy nie występował w naturze, w żadnym zakątku świata. Jest wynikiem zabiegów hodowlanych, rozpoczętych wieki temu, prawdopodobnie w Japonii. Co do pochodzenia wciąż jest wiele kontrowersji, trudno dziś nawet określić, który z gatunków występujących w naturze dał początek ich hodowli. Zięby są bardzo wdzięcznymi współlokatorami i nie wymagają wielkiej wiedzy, dając w zamian wiele przyjemności. Pamiętajmy jednak, że zięby łatwo się rozmnażają i musimy liczyć się z tym, że nasza hodowla będzie się rozrastać. Jeśli tego nie chcemy, można hodować ptaki tej samej płci, ale trzeba je łączyć bardzo ostrożnie, bo bywają wobec siebie agresywne. Płeć zięb łatwo rozróżnić – samczyki są intensywniej ubarwione i mają charaktery- styczne białe paseczki w kącikach dzioba oraz białe plamki na klatce piersiowej. Samiczki są niepozorne i mają jaśniejsze dziobki.

W USA zakup zięb nie nastręcza żadnych trudności – można je nabyć we wszystkich sklepach zoologicznych bez wcześniejszego ustalania terminu z właścicielem sklepu.

Klatka | Zięby można trzymać w klatkach lub wolierach, w mieszkaniu lub w ogrodzie. Są bardzo tolerancyjne i niewymagające, jeśli chodzi o warunki. Gdy zdecydujemy się na wolierę w ogrodzie, trzeba je zabezpieczyć przed deszczem. Zięby dobrze znoszą temperatury 40-85 st. F (5-30 st. C), a w okresie lęgowym wymagają minimum 60 st. F (15 st. C). Należy unikać gwałtownych zmian środowiska, aby ptaki miały czas zaaklimatyzować się w nowych warunkach.

Jeśli nasza hodowla nie jest zbyt liczna – 1-2 pary – możemy ptaki pozostawić w domu, ale przy większej liczbie trzeba się liczyć z gwarem, jaki towarzyszy gromadce ptaków. Choć mają bardzo przyjemne głosy i wydają miłe dla ucha dźwięki – zaczynają ćwierkać, gdy tylko ujrzą pierwszy promień światła, milkną – kiedy zapada zmrok.

Zięby są niewielkie (nieco mniejsze od wróbli), ale bardzo ruchliwe. Trzeba to brać pod uwagę wybierając klatkę. Minimalne rozmiary dla jednej parki to 60x40x40 cm, ale oczywiście ptaki będą nam wdzięczne za więcej swobody.

W klatce muszą się znaleźć karmniki i poidełka oraz niezbyt głęboki, ale za to szeroki pojemnik z wodą do kąpieli – zięby to uwielbiają! Trzeba też umieścić skrzyneczkę do gniazdowania (12x12x12 cm) lub małe wiszące gniazdko, które można kupić w każdym sklepie zoologicznym. Na wyściółkę można podrzucić na dno klatki włókna orzecha kokosowego i drobne, wysuszone źdźbła trawy. Ptaki same wniosą je do gniazda. Obserwowanie zięb przy pracy to również wielka frajda!

Pożywienie | Podstawowym pożywieniem zięb są drobne ziarna, sprzedawane jako mieszanki dla małych ptaków. Ważne jest, aby karmniki nigdy nie były puste.

Oprócz ziarna zięby lubią poskubać coś zielonego, np. posiekane liście mleczu lub rdestu ptasiego. Pamiętajmy również, aby zawsze miały dostęp do świeżej wody. W pojemnikach do kąpieli należy ją wymieniać codziennie.

Ptaki potrzebują też wapnia. W niektórych gotowych mieszankach jest on dodawany do ziarna – należy to sprawdzić na opakowaniu. Jeśli nie – możemy zemleć (drobno rozkruszyć lub zmiażdżyć wałkiem do ciasta, uprzednio zawinąwszy w ściereczkę) skorupkę kurzego jajka i mieszać pył z karmą. Skorupkę należy wcześniej wygotować bądź wyprażyć w piekarniku lub kuchence mikrofalowej.

W internecie:
www.zebrafinch.info; www.zebrafinch.com

po polsku: nie ma dobrej strony poświęconej wyłącznie tym ptakom, ale sporo informacji można znaleźć pod adresem: www.papuzki.webd.pl/forum/

5 podstawowych zasad bezpieczeństwa, zanim otworzymy klatkę, by nasz ptaszek mógł poznać mieszkanie i przywyknąć do swobodnego poruszania się poza nią

1. Zamknąć okna, drzwi i świetliki, aby ptak nam nie wyfrunął z mieszkania. Jeśli uda mu się dolecieć do najbliższego drzewa, możemy być pewni, że go straciliśmy.

2. Zdjąć lub zakryć lustra. Zderzenie z lustrem, które ptak postrzega jako otwartą przestrzeń, może mieć fatalne skutki.

3. Sprawdzić otoczenie pod kątem niebezpiecznych obiektów. Należy usunąć wszelkie ostre narzędzia (noże, nożyczki, igły itp.) oraz wszystko, co mogłoby stanowić zagrożenie – nitki, sznurki, druty itp., a także zabezpieczyć sprzęty gospodarstwa domowego, jak kuchnia, piekarnik, wiatrak czy inne urządzenia elektryczne oraz pojemniki z wodą, np. akwarium.

4. Uprzedzić domowników, że ptak przebywa poza klatką. Unikniemy w ten sposób niespodziewanej ucieczki czy przypadkowego zranienia ptaka, np. przy nieostrożnym otwieraniu drzwi.

5. Odseparować inne zwierzęta, szczególnie koty, które mają mocno rozwinięty instynkt łowiecki, aby nie dopuścić do tragedii.

napisany przez 10:21 16-10-2007 Justyna Kowalewska

Myśle że fajne jest takie cos bo można se wydrukować

napisany przez 09:01 28-10-2007 SYLWIA

Hejka. Fajnie jest miec neta i znac tyle fajnych ston, można się nauczyc tyle potrzebnych w życiu rzeczy. pozdrawiam PA

napisany przez 03:50 08-01-2008 Jolka Cwynar

Czy ten rysunek nie jest czasami źle podpisany. Rozchodzi mi się i tego pierwsdzego ślicznego ptaszka z czerwonym dziobkiem, którego podpisaliście zięba. Jestem pewna że to zebereka bo od 15 lat mam te ptaki w domu i za każdym razem jak kupywałam nie spotkałam sięz taką nazwą.Zięba chodzi mi o samca oczywiście, bo na zdjęciu jest samczyk, nie ma czerwonego dzioba, główkę ma szarą, a w okolicach oczu jakby brązową, tylko że u zięby ten brązowy jest prawie na całym ciele, pomojając skrzydła które są w większości czarne z białymi pasmami. Zresztą zięba jest spotykana w Polsce jako ptak dziki, żyjący na wolności. Tego ptaszka na wolności nie udało mi się spotkać, ale nic dziwnego w końcu zamieszkuje Australię. Odsyłam was do źródeł poprawnych http://pl.wikipedia.org/wiki/Zi%C4%99ba co do zięby i http://pl.wikipedia.org/wiki/Zeberka co do zeberki

napisany przez 15:38 22-07-2008 justti

oczywiscie, ze to nie jest zadna zięba, tylko amadyna zebrowata, czyli popularna zeberka (samiec), ktorej naturalnym obszarem wystepowania jest Australia, a nie (w przeciwienstwie do zięby) Europa.

napisany przez 07:51 23-03-2009 alien666

jak ten pierwszy to zięba to ten zpodpisem kanarka jest zapewne myszołowem :)

napisany przez 07:00 20-07-2009 Karolina Szamrowicz

zdj. z lewego boku nr.1 to nie zięba tylko zeberka australijska. Ta strona jest do bani spadajcie !

napisany przez 15:37 01-12-2009 krzysio

zaraz,zaraz... "W odpowiednio dużej klatce dobrze jest umieścić zabudowaną skrzyneczkę do gniazdowania lub przytwierdzić ją jako dodatkową žsypialnię. Powinna mieć 40x40x50 cm i otwór wejściowy o średnicy ok. 10 cm." to jak duża ma być sama klatka?

napisany przez 10:54 22-02-2010 Pati

Dużo inf.o kanarkach . W najbliższym czasie mam sobie zamiar kupić. mam już klatkię itd. Musze jeszcze trochę o nich poczytać. Miałam już 3 papużki faliste (od razu mówie że jestem z nich bardzo zadowolona (polecam)), ale kanarka ani jednego ;)

Artykuły z numeru:
NR 10 WIOSNA 2007

Najczęściej czytane

Numer 13 jest ostatnim drukowanym wydaniem magazynu Twój Dom. Zapraszamy do czytania magazynu na naszej stronie internetowej.

Skrzydlaci przyjaciele - magazyntd.com