Zainwestuj w okna - magazyntd.com

Zainwestuj w okna

---

Waldemar Wysocki

Nowe i dobre okna są prawdziwą inwestycją w naszym domu. To oszczędność energii, praktyczna, łatwa obsługa, ozdoba domu i wnętrza oraz piękniejszy, lepszy, szerszy widok na świat.

Estetykę okien pozostawić możemy w sferze indywidualnych gustów, skupmy się natomiast na kilku elementach mających wpływ na oszczędność energii. Należą do nich: sposób operowania (otwierania), rodzaj oszklenia, kształt i wielkość okien oraz materiał, z którego wykonane są ościeżnice i ramiaki.

Popularnie, ze względu na metodę operowania, okna dzielimy na przesuwane pionowo (double hang), poziomo (sliding) lub zawiasowe. Te ostatnie mogą mieć zawiasy z boku ramy (casement), u góry (awning) lub na dole (hopper).

Każde z nich może być drewniane, winylowe, metalowe albo może to być kombinacja wymienionych materiałów.

Drewniane ramy okienne cieszące oko naturalnym, ciepłym wyglądem mają także bardzo dobre parametry izolacyjne. Główną wadą jest ich wysoka cena oraz potrzeba okresowej konserwacji. Pod wpływem warunków atmosferycznych drewno niszczeje, cyklicznie nasiąkając wilgocią, potem wysychając zmienia swoją objętość, powodując łuszczenie się farby. Za wszelką cenę należy chronić je przed deszczem pod szerokim okapem. Nie mają tych wad okna drewniane powlekane od zewnątrz winylem lub aluminium. Zwłaszcza tym ostatnim producenci gwarantują długie życie bez żadnych zabiegów konserwujących.

Winylowe okna, znane od trzydziestu lat, produkowane są całkowicie z wytłaczanych listew pcw. Pierwotnie nie cieszyły się dobrą opinią ze względu na krótką żywotność i kłopoty ze szczelnością. Używany w starej technologii dodatek plastycyzujący polichlorek winylu ulatniał się wraz z upływem czasu powodując kruchliwość ram. Pod wpływem temperatury winyl zmienia swoją objętość w znacznie większym stopniu niż szkło, co sprawiało, że ramiaki i szprosy wypaczały się, powodując utratę szczelności okna. Nowa technologia produkcji winylu, zwanego unplasticized polyvinyl chlorides, eliminująca z niego nieszczęsny, ulatniający się plasticizer, poprawiła znacznie właściwości tworzywa. Ponadto skręcane połączenia ram zastąpiono technologią zgrzewania, co znacznie polepszyło trwałość, szczelność i wytrzymałość na obciążenia okien. Niska cena, dobre właściwości izolacyjne, a zwłaszcza eliminacja wydatków na konserwację (okien winylowych nie można malować) spowodowały, że ten rodzaj okien dominuje obecnie na rynku budownictwa rezydencyjnego. Wadą jest bardzo ograniczony wybór kolorów – praktycznie w sprzedaży są tylko okna w kilku odcieniach bieli i jasnego beżu.

Okna aluminiowe do niedawna uchodziły za najtańsze, wyłącznie z aluminium produkowano prawie 100% popularnych okien burzowych (storm windows). Zdecydowanie mocniejsze niż drewniane czy winylowe, profile aluminiowe o mniejszych przekrojach nadają się zwłaszcza do dużych tafli szkła. Ich dodatkową zaletą jest duża trwałość, szersza oferta kolorystyczna oraz różne rodzaje wykończenia – od polerowanego metalu, poprzez różne rodzaje anodyzowanego brązu, kończąc na praktycznie dowolnym kolorze emalii. Wadą tego materiału jest jego bardzo dobra przewodność cieplna. Tutaj parametry okien z litego aluminium ustępują zdecydowanie oknom z innych materiałów, i to sprawiło, że okna te praktycznie zniknęły z rynku budownictwa typu rezydencyjnego. Zastosowanie nowych rodzajów listew o zamkniętych przekrojach z pustką w środku, a zwłaszcza wkładki izolującej część wewnętrzną od zewnętrznej ramy poprawiło ten mankament – niestety nie są to już najtańsze okna. Sprawdzają się za to znakomicie w budownictwie komercyjnym, gdzie rynek wymaga jak największych powierzchni szkła.

Najnowszym materiałem do produkcji okien, zainicjowanym przez firmę Marvin Windows, jest obecnie żywica epoksydowa zbrojona włóknem szklanym (fiberglass). Do podstawowych jej zalet należy duża wytrzymałość, odporność na korozję oraz szczelność. Włókno szklane i szkło kurczy się i rozszerza w jednakowym stopniu, obydwa te materiały pracują razem przy skokach temperatury, więc okna z nich wykonane wolne są od problemu wybrzuszania lub utraty szczelności. Okna te mogą być malowane podobnie jak drewniane, choć nie wymagają konserwacji aż w takim stopniu. Żywica epoksydowa jest doskonałym materiałem do produkcji nowoczesnych okien o wymyślnych kształtach.

W latach 70., gdy ceny energii poszły w górę, ludzie zdali sobie sprawę, że okna były jak dziury w ścianach wysysające całe ciepło z ich domów. W niektórych domach aż 40% ciepła uciekało przez pojedyncze szyby. Właśnie w dziedzinie szklenia zaszło najwięcej istotnych zmian.

Już na samym początku XX wieku odkryto zasadę działania termosu – warstwa powietrza (a jeszcze lepiej całkowita próżnia) zamknięta między dwiema płaszczyznami jest doskonałą izolacją termiczną. Przez 3/4 wieku wynalazek ten wykorzystywany był w budownictwie jedynie do przetrzymywania gorącej herbaty robotników. Dopiero w latach 70. udało się opracować technologię masowej produkcji podwójnych hermetycznie zespolonych szyb.

Powietrze między szybami, zwykle warstwa cieńsza od jednego cala, zastąpiono jednym z gazów szlachetnych – argonem lub kryptonem, które są gorszymi przewodnikami ciepła. Kolejny krok to zastosowanie patentów opracowanych na zamówienie NASA na potrzeby programu Apollo. Massachusetts Institute of Technology opracował metodę pokrywania szyb mikroskopijną warstwą tlenków różnych metali, odbijających określoną frakcję widma światła słonecznego. Zabójcze dla załogi w kosmosie promieniowanie ultrafioletowe przyczynia się do chorób raka skóry na ziemi oraz powoduje płowienie dywanów, zasłon czy mebli. Niektóre warstwy refleksyjne, np. stosowane w foliach „Heat Mirror”, odbijają je aż w 99,5%. Inne niemal całkowicie zatrzymują promieniowanie podczerwone, które niewidoczne dla oka jest głównym nośnikiem ciepła. Kierunek odbijania ciepła jest uzależniony od tego, która powierzchnia szyby pokryta jest warstwą refleksyjną. W północnych stanach celowe jest zatrzymanie jak najwięcej ciepła wewnątrz budynku, odwrotnie niż na Południu, gdzie koszty klimatyzacji apelują o jak najmniejszy dopływ ciepła z zewnątrz.

Uzbrojeni w całą gamę nowych wynalazków liczne firmy produkujące okna ścigają się w rywalizacji o klienta, oferując specjalne kombinacje powłok refleksyjnych, idealnie dostosowane pod każdą szerokość geograficzną.

Decydując się na nowe okna właściciel domu powinien pamiętać o odpowiednich proporcjach powierzchni całkowitej okien do powierzchni podłogi. W większości stanów normy tego nie precyzują. Spotyka się często zupełnie nowe townhousy z maleńkimi nielicznymi lufcikami w każdej ze ścian – 1 stopa kwadratowa ściany kosztuje wszak kilkakrotnie mniej od 1 stopy najtańszego okna, w przeciwieństwie do rzadziej spotykanych akwariów na fundamentach – bywa, że zafascynowany domami w Kalifornii inwestor z Maine przewozi ze sobą projekt i stawia szklane pudełko, które go tak urzekło. Budzi się ze snu wraz z pierwszym zimowym rachunkiem za energię. Pamiętajmy, że nawet najcieplejsze obecnie szyby zespolone z podwójną folią o wartości izolacyjnej R-12 są wciąż „zimniejsze” od ścian. Należy ostrożnie rozważyć wszystkie za i przeciw – potrzebę psychiczną tzw. otwartej przestrzeni, wygląd elewacji i pomieszczeń od środka, koszt realizacji i eksploatacji. Najczęściej zalecane proporcje powierzchni okien do powierzchni podłogi powinny mieścić się pomiędzy 1/7 a 1/5.

Kilka wypraw do różnych sklepów, przejrzenie stron internetowych i studiowanie wielu katalogów będzie najprawdopodobniej niezbędne, zanim zapadnie decyzja co do wyboru właściwych okien. Stanowią one jedynie kilka procent wartości naszego domu. Warto jednak poświęcić trochę więcej czasu i funduszy na rozważny i przemyślany wybór czegoś, na co i przez co patrzeć będziemy każdego dnia naszego życia.

Cztery rodzaje ucieczki ciepła przez okno:

1. Przewodzenie (conduction) – ruch ciepła w ciele stałym – z ciepłej strony szyby lub ramy do zimnej. Szkło i aluminium przewodzą ciepło bardzo dobrze, korek lub styropian prawie wcale.
2. Promieniowanie (radiation) – ruch ciepła w postaci fal elektromagnetycznych, np. promienie słoneczne lub chłód od zimnego okna na twarzy.
3. Konwekcja (convection) – powietrze oddając swoje ciepło zimnej szybie opada w kierunku podłogi, powodując cyrkulację, którą odczuwamy w postaci przeciągu.
4. Ucieczka ciepłego powietrza przez szpary w konstrukcji okna (air leakage).

 
Szkło niskoenergetyczne (low E-glass) odbija ciepło do wewnątrz i na zewnątrz.

1. Szyba odbija ciepło z powrotem do wnętrza (tzw. efekt szklarniowy).
2. Krótsze fale (światło) łatwo przechodzą przez szybę.
3. Energia (ciepło) w postaci dłuższych fal elektromagnetycznych jest odbijana od szyby, nie powodując przegrzewania pomieszczeń latem.
4. Światło odbite od mebli czy podłogi zmienia się na ciepło (długość fali zmienia się z krótkiej na dłuższą). Szyba odbija ciepło z powrotem do wnętrza (tzw. efekt szklarniowy).
   

National Fenestration Rating Council – organizacja powołana w 1989 r. do obiektywnej oceny okien i drzwi. Koordynuje pracę agencji testujących produkty oraz ustala parametry i standardy pomiarów. Rezultaty testów każdy szanujący się producent umieszcza na specjalnych naklejkach. Należy na nie zwracać uwagę, ponieważ powiedzą nam one wiele o jakości okien, jakie zamierzamy kupić.

U-Factor – współczynnik przenikania ciepła (odwrotność izolacyjności: R) Skala waha się od 0.10 do 1.20. Im niższa liczba, tym większa odporność okna na utratę ciepła.

Solar Heat Gain Coefficient (SHGC) – współczynnik pozyskiwania ciepła słonecznego. Im mniejsza liczba w skali od 0 do 1, tym mniejsza transmisja ciepła.

Visible Transmittance (VT) – ilość „widocznego“ światła przepuszczanego przez okno. Im wyższa liczba w skali od 0 do 1, tym większa transmisja światła.

Air Leakage (AL) – szczelność okna (ilość stóp sześciennych powietrza przechodzących przez stopę kwadratową okna). Im niższa liczba, tym szczelniejsze łączenia okna.