Energooszczędne mieszkanie
Dom pasywny to dosyć nowy termin w budownictwie. Kojarzy się on raczej negatywnie - prawdopodobnie w odniesieniu do słowa aktywny.
Idea domu pasywnego polega generalnie na tym, by za pomocą niewielkiego, dodatkowego nakładu związanego z budową lub przebudową zaoszczędzić podczas eksploatacji maksymalnie dużo energii. Ważne jest, by koszty dodatkowych inwestycji nie były większe od zysków wynikających z energetycznej oszczędności.
Każdy z nas odczuwa na własnej skórze, ile kosztuje energia zużywana w domu. Wszyscy walczą o każdego dolara w pocie czoła, nie zawsze zdając sobie sprawę, ile pieniędzy tracą na niepotrzebnie zużywaną energię. Jesteśmy społeczeństwem konsumpcyjnym, oglądamy telewizję, korzystamy z komputera, sprzętu grającego i wszelakich elektronicznych zabawek. Większość naszych urządzeń gospodarstwa domowego jest zasilana energią elektryczną, lecz największym czynnikiem wpływającym na koszty energii jest utrzymywanie odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach: latem chłodzenie, a zimą ogrzewanie. Z obawą myślimy o zbliżającym się okresie zimowym, gdy pojawiają się rachunki za ogrzewanie, lub latem, kiedy czekamy na rachunek za prąd. Nie trzeba się bać tych momentów; wymaga to jedynie wcześniejszego przemyślenia i odrobiny pracy.
Podczas remontu domu coraz bardziej istotny staje się czynnik jego energooszczędności. Przy niskim zużyciu energii spadają także koszty eksploatacji. Chociaż trudno jest wyobrazić sobie taki typ budownictwa, w którym oszczędność energii może wynosić nawet 90 proc. - jest to możliwe.
Dom pasywny powinien z założenia ogrzać się sam, tak pokazują wyniki doświadczeń bilansu cieplnego mieszkań, przeprowadzane w laboratoriach w Niemczech. Energia pochodząca z urządzeń codziennego użytku, takich jak lodówka, komputer czy telewizor, jest wystarczająca do utrzymania odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach niemal o każdej porze roku. Jedynie przy minusowych temperaturach na zewnątrz potrzebne jest dodatkowe niewielkie źródło ciepła. Przy oknach stosowanych w budownictwie pasywnym nie powstaje wiatr termiczny od okien do środka pomieszczenia. To umożliwia ustawienie źródła ciepła w centrum pomieszczenia i jednocześnie najlepszą cyrkulację ciepła. Dom energooszczędny nie może mieć mostków cieplnych, czyli miejsc, gdzie ciepło przenika na zewnątrz przez elementy budowy. Mostki cieplne powstają często na połączeniu stropów za ścianami, szczególnie w rogach (tzw. zimny róg), przy podłodze, gdzie jest połączenie z fundamentami. By w prawie hermetycznym domu nie brakowało świeżego powietrza, potrzebna jest odpowiednia wentylacja. Służy ona nie tylko dostarczaniu tlenu, ale jednocześnie usuwa nadmiar pary wodnej i nie pozwala na rozwijanie się wilgoci w pomieszczeniach, zapobiegając powstawaniu pleśni i grzybów chorobotwórczych. Odpowiedni system wentylacji, który zimą grzeje, a chłodzi latem, zbudowany jest na zasadzie wymiennika ciepła.
Tego typu urządzenie skutecznie wentyluje pomieszczenia poprzez właściwą wymianę mas powietrza zużytego i świeżego z zewnątrz, jednocześnie wymuszając wymianę ciepła między przepływającymi strumieniami obu mas powietrza. Urządzenie potrzebuje jedynie 6 watów energii do zasilania małego wentylatora.
Następnym elementem oszczędności jest ograniczenie zużycia wody oraz usprawnienie jej ogrzania. Wymienniki wody służą do odzyskiwania ciepła z wody zużytej do mycia, zmywania i prania. Zasada działania polega na tym, że zużyta woda, już nieco schłodzona, trafia do wymiennika, gdzie przekazuje ciepło do wody czystej, przychodzącej z wodociągu, ta natomiast - wstępnie podgrzana - trafia do bojlera. Wymiennik ciepła to zbiornik z wężownicą i dwiema ściankami oddzielającymi wodę brudną od czystej. Woda zużyta jest następnie filtrowana i trafia do spłuczki w toalecie. Taka instalacja w domu zamieszkanym przez 4 osoby daje rocznie około 18 000 galonów wody oszczędności.
Prąd jest najbardziej uniwersalnym i najłatwiej dostępnym źródłem energii. Może dlatego tak dużo go marnujemy, a przecież nie jest tani. Każdy z nas wie, jakie potrafią być wysokie rachunki za energię elektryczną. Kilka pułapek, w jakie łatwo wpaść, to: urządzenia pracujące cały czas, takie jak lodówka, ale nie możemy zapomnieć o telewizorze, sprzęcie AV czy komputerze, którego nie wyłączamy. Nawet ustawienie lodówki ma spore znaczenie na zużywaną przez nią energię. Pamiętać trzeba o wentylacji agregatu i nie powinno ustawiać się jej przy źródłach ciepła, takich jak płytka do gotowania lub grzejnik. Dobrze jest też oświetlić dom światłem naturalnym, nie bójmy się świetlików i kanałów świetlnych. Światło naturalne jest najlepsze dla naszych oczu i jest cały czas jeszcze za darmo.
Może warto zainstalować świetlik w korytarzu, gdzie nie ma okna. Zredukujemy niepotrzebną żarówkę. Same żarówki zamieniają na światło tylko około 20% energii, którą pobierają. Warto wymienić je na oszczędne nowoczesnego typu. Koszt używania starej pralki lub zmywarki może okazać się większy niż kupno nowej i jej montaż. Te wszystkie elementy składają się na nasz rachunek na koniec miesiąca.
Dużo można zyskać instalując baterie słoneczne i cieplne. Możemy podgrzewać basen lub produkować „czysty prąd”, na własnym podwórku, specjalne programy rządowe pomagają sfinansować koszty takiego przedsięwzięcia. W niektórych rejonach nawet pokrywając 100% wydatków. Biorąc pod uwagę wartość, jakiej nabiera taki dom, należy o tym pomyśleć.
Artykuły z numeru:
NR 5 ZIMA 2006
- Aniołowie się radują... - Halina Niedzielska
- Bezpieczne szaleństwo - Tomasz Deptuła
- Dom na górce - Janusz M. Szlechta
- Domowy bar z klasą - Marcin Żurawicz
- Energooszczędne mieszkanie - Piotr Leonowicz
- Jaki odkurzacz dla ciebie? - Aneta Sadowska
- Kredens - Janusz M. Szlechta
- Lexus, czyli E = MC2 - Marek Siodłoczek
- Małe jest piękne - Aneta Sadowska
- Nowoczesność z wyboru - Agata Ostrowska-Galanis
- Nowy Jork podhalański - Małgorzata Sulewska
- Ogrzewanie podłogowe - Mirosław Waluś
- Okap w naszej kuchni -
- Pogoń za marzeniem - Agata Ostrowska-Galanis
- Stopy do góry? - Tomasz Deptuła
- Storczyki - kwiaty dla każdego - Jolanta Wysocka
- Twoje igloo - Jan Latus
- Wnętrza na płótnie - Czesław Karkowski
- Zakopane w Catskill - Hanna Hartowicz
- Zamieszkać w dolinie Hudsonu -
- Śnieżny fenomen - Dorota Jarowicz

