Wirtualne zakupy - magazyntd.com

Wirtualne zakupy

Pekka Jaakkola

---

Okres świąteczny jako sezon masowych zakupów to w zachodniej cywilizacji nowa tradycja, niby świąteczna, prawie uroczysta, a jednak to tylko zwykła komercja Nowego Świata: te rozmaite czarne piątki, wyprzedaże świąteczne, obniżki poświąteczne itp.

Jeszcze liście z drzew dobrze nie opadną, a już sklepy zapełniają się choinkami przyprószonymi promocjami, Mikołajami, muzyką niezbyt religijnych kolęd i oczywiście kolejnymi wyprzedażami i niepowtarzalnymi okazjami.

Co roku też coraz bardziej popularny staje się wirtualny zwyczaj e-zakupów, czyli klik-klik-klik i „dodaj do koszyka”.

Wymyślone na potrzeby prawdziwych sklepów hasła: pay with the plastic, charge it, put it on the card czy jakiekolwiek inne niewinnie brzmiące określenia zachęcające do wydawania tych pieniędzy, których jeszcze nie zarobiliśmy, w internecie są zasadniczo niepotrzebne. Tam bez karty i tak prawie niczego nie da się kupić. Poza internetem bez plastikowego pieniądza też trudno funkcjonować, bo jak kupić bilet lotniczy czy wynająć samochód? Za gotówkę? Za gotówkę byłoby takie dziwne, że aż podejrzane. Może kradziona ta gotówka?

A może to ta karta właśnie jest kradziona?
No właśnie – jako konsumenci często z lekką ręką, przyzwyczailiśmy się do tego, że zakupy dokonywane kartą są bezpieczne, że odpowiadamy tylko do wysokości 50 dolarów za nielegalne, nieautoryzowane transakcje (Fair Credit Billing Act, czyli FCBA). O ile jest to teoretycznie prawda, o tyle realia są nieco bardziej dramatyczne. Najciekawsze bowiem jest to, że w tak rozwiniętej gospodarce konsumpcyjnej, jaką jest rynek amerykański, żeby zrobić zakup kartą wystarczy... jej numer i data ważności! Żeby na czyjąś kartę bezprawnie dokonać zakupów aż do wyczerpania jej limitów niepotrzebne jest ani nazwisko właściciela, ani adres czy inne dane. Nasz nr karty plus np. nazwisko byłego irackiego dyktatora lub jakiekolwiek inne i na NASZYM rachunku z karty pojawi się obciążenie za nowy komputer, który ktoś, płacąc naszą kartą, pod choinkę sobie sprawił. Owszem, odpowiadamy tylko za wspomniane już 50 dol., ale tylko wtedy, jeśli się o to upomnimy. To, jak kompletnie na głowie stoi system zabezpieczeń kart, w którego istnienie chcielibyśmy wierzyć, niech tylko świadczy to, że KAŻDY sprzedawca, kasjer czy ktokolwiek, komu wręczamy kartę kredytową, żeby nią zapłacić, w myśl przepisów bankowych powinien zażądać od nas dodatkowego dowodu tożsamości, np. prawa jazdy. Kiedy ostatnio w sklepie pokazywaliście Państwo jakiś dodatkowy – oprócz samej karty – dokument?

Prawda jest taka, że w tym samym internecie, w którym na zakupy bez karty ani rusz, można kupić listy skradzionych numerów kart i zapłacić za nie... oczywiście kartą.

Wraz ze znacznym wzrostem kosztów utrzymania w ostatnich latach, coraz więcej Amerykanów traktuje karty kredytowe jako podstawowy środek płatniczy. Banki przysyłając coraz to nowe oferty kart w tym bynajmniej nie przeszkadzają. Liczba kart rośnie w ogromnym tempie. Statystycznie z każdych 100 dolarów przynoszonych do domu po zapłaceniu podatków aż 18 dol. idzie na procenty z pożyczek, w tym tych najdroższych, z kart. Procenty z kart są najdroższe, bo jest to dla wydających je banków ryzykowny interes, m.in. z powodu nielegalnych transakcji, których wykrywalność i ściganie są śladowe. Żeby nie stać się ich ofiarą, ale i nie popaść w chorobę nerwową podczas używania kart w internecie i poza nim, pamiętajmy żeby:

• Nie korzystać, nie klikać w oferty otrzymane w e-mailu! To, że e-mail i oferta wyglądają jakby były z np. BestBuy i specjalnie tylko dla nas jest 42-calowy telewizor HDTV LCD za 599 dol., wcale nie oznacza, że tak jest. Tylko wpisując w wyszukiwarkę adres BestBuy.com mamy sporą pewność, że znajdziemy się na stronie BestBuy.com.

•Jeśli mamy całą kolekcję kart, nie nośmy ich razem i nie korzystajmy z coraz to różnych kart.

• Jeśli zgubimy czy w inny sposób utracimy kartę – natychmiast zgłośmy to do banku – wydawcy karty. 95% nielegalnych transakcji odbywa się w pierwszych 48 godzinach od utraty karty.

• Kupujmy z chłodną głową, a nie rozgrzaną ręką. Nawet jeśli towar wygląda na dobry i tani, a strona jest prawdziwa, ale jest z firmy/sklepu, o którym nigdy wcześniej nie słyszeliśmy, to pamiętajmy, że handel w internecie to handel obrazkami towaru. Rzeczywistość może się znacznie różnić od obrazka.

• Zrobić kopię karty wraz numerem telefonu wydającego banku, żeby w każdej chwili móc zablokować konto utraconej karty.

• Przeglądać szczegółowo comiesięczny rachunek z karty na obecność zakupów, których sobie nie przypominamy. Jeśli podejrzewamy nielegalne użycie naszej karty (pamiętajmy, że do tego wystarczy tylko nr i data ważności!), to prócz banku możemy sprawę zgłosić do jednego z trzech biur kredytowych. Firmy te ze sobą współpracują, więc jeśli zgłosimy do jednej – dwie pozostałe będą przez tę pierwszą poinformowane.

EXPERIAN 888-397-3742; PO Box 9530; Allen, TX 75013
EQUIFAX 800-525-6285; PO Box 740241; Atlanta, GA 30374-0241
TRANSUNION 800-680-7289; PO Box 6790; Fullerton, CA 92634
Można też skorzystać z gorącej linii FedeRal Trade Commission Identity Theft ComPlaint Hotline pod numerem 877-ID THEFT (877 438-4338) lub w internecie:http://www.consumer.gov/idtheft

Aby dostać własny raport kredytowy:
EXPERIAN 888-397-3742; PO Box 2002; Allen, TX 75013
EQUIFAX 800-685-1111; PO Box 740241; Atlanta, GA 30374-0241
TRANSUNION 800-888-4213; PO Box 1000; Chester, PA 19022