Manhattan w dwudniowej pigułce - magazyntd.com

 

Wystarczy jednak, żeby przyjechał do nas ktoś np. z rodziny, z Polski czy z innego kraju, komu mamy pokazać Nowy Jork, i już inaczej patrzymy na miasto – oczami naszych gości – i jesteśmy dumni, że mieszkamy w tak nieprawdopodobnym miejscu.

 

Oto nasza propozycja szybkiego, dwudniowego zwiedzania Manhattanu. Konieczny jest samochód i odrobina szczęścia, żeby znaleźć miejsce parkingowe.

 

Organizacja Narodów Zjednoczonych. Kompleks budynków nad East River na wysokości 42 Street, przy UN Plaza. Bez przewodnika można zwiedzić niestety tylko główny hall, po uprzednim odstaniu w kolejce i sforsowaniu bramki wykrywającej niebezpieczne materiały – jak na lotnisku. Reszta pomieszczeń ONZ jest dostępna do zwiedzania tylko z przewodnikiem, tour trwa kilka godzin, więc polecamy raczej krótki spacerek wzdłuż budynków i obejrzenie z zewnątrz kopuły sali konferencyjnej i siedziby Sekretariatu Generalnego. Niestety po 9/11 niedostępny do zwiedzania jest również ogród różany nad Wschodnią Rzeką.

Trump Tower na 5 Avenue przy 57 St. 58-piętrowy luksusowy budynek mieszkalny oddany do użytku w 1983 r. Do zwiedzania dla publiczności – 5-kondygnacyjne atrium z różowego, pożyłkowanego marmuru z kaskadą wody, ze świetlikiem na szczycie. Liczne butiki i restauracja. Król nowojorskich nieruchomości Donald Trump ma tam 3-piętrowy penthouse. W TT kręcono też jego reality show „The Apprentice”.

W sąsiedztwie sklep Tiffany’s, znany z powieści Trumana Capote „Śniadanie u Tiffany’ego”, a jeszcze bardziej z filmu pod tym samym tytułem, z Audrey Hepburn w roli głównej.

Central Park, Dakota i Strawberry Fields. Na zwiedzanie Central Parku spokojnie można poświęcić cały dzień, ale my proponujemy wejście do niego od strony W 72 Street, gdzie pod nr. 1 można obejrzeć jedną z najbardziej znanych kamienic nowojorskich – The Dakota. Budynek, oddany do użytku w 1884 r., w 1972 został wpisany na listę zabytków nowojorskich. W jego przedsionku 8 grudnia 1980 r. zginął od kuli oszalałego fana eks-Beatles John Lennon. Do dziś mieszka tam wdowa Yoko Ono. Przed budynkiem kręcono sceny do filmu Romana Polańskiego „Dziecko Rosemary”. Dakota ma 65 apartamentów (każdy o innej powierzchni i rozkładzie), zbudował ją Edward Clark (ten od maszyn do szycia Singer) w stylu północnoniemieckiego renesansu.

 

Naprzeciwko Dakoty wchodzimy do parku, aby przysiąść na chwilę na ławeczce w zakątku, gdzie w cieniu amerykańskich wiązów często odpoczywali John i Yoko. Dziś nosi on nazwę Strawberry Fields – od tytułu piosenki The Beatles, a na placyku kamieniarze z Neapolu po śmierci Lennona ułożyli mozaikę „Imagine” (od słynnego przeboju Johna) na wzór mozaik pompejańskich. Można przysiąść i posłuchać pięknej opowieści samozwańczego „kierownika” Pól Truskawkowych o Dakocie i Johnie Lennonie.

 

Kilka minut marszu na zachód i znajdziemy się w jednym z najpiękniejszych miejsc w parku – na tarasie Bethesdy, do którego prowadzą malownicze schody. Centralnym punktem tarasu jest fontanna z górującym nad nią monumentalnym posągiem Anioła Wody – na cześć Akweduktu Croton, dostarczającego nowojorczykom od 1842 r. czystą wodę pitną.

Lincoln Center przy Broadwayu i 64 St. Tu bije serce kulturalne Nowego Jorku. Centrum Lincolna powstało w latach 60. ub. wieku z inicjatywy Johna D. Rockefellera, w ramach planu Roberta Mosesa – przebudowy dzielnicy cieszącej się złą sławą (zanim cały kwartał został zrównany z ziemią przez buldożery, Leonard Bernstein nakręcił tam swój słynny musical „West Side Story”). Kamień węgielny został uroczyście położony w 1959 r. w obecności prezydenta Dwighta Eisenhowera. Dziś Lincoln Center jest siedzibą 12 organizacji kulturalnych, które przygotowują ponad 400 imprez rocznie, m.in. Lincoln Center Film Festival, Lincoln Center Out of Doors, Midsummer Night Swing, The Mostly Mozart Festival i rozdanie nagród Emmy. W kompleksie znajdują się m. in.:

 

The Metropolitan Opera House – najbardziej okazały, centralnie położony budynek z charakterystycznymi 5 gigantycznymi łukowatymi oknami. Siedziba słynnej na cały świat opery mieści 3900 widzów. W pochmurne dni i wieczorami odsłonięte są piękne freski Marca Chagalla.

 

Avery Fisher Hall – sala koncertowa na 2738 miejsc; siedziba nowojorskich filharmoników.

 

The New York State Theater – siedziba nowojorskiego baletu i miejskiej opery (The New York City Ballet i The New York City Opera). Sala na 2713 widzów.

 

Alice Tully Hall – sala koncertowa Nowojorskiej Orkiestry Kameralnej dla 1095 osób, mieści się w budynku konserwatorium muzycznego Juilliard. Z boku MET – Damrosch Park z ogromną muszlą koncertową.

Katedra św. Jana na Harlemie, Amsterdam Ave./112 Street. Uważana za największą katedrę świata, jest własnością Episkopalnej Diecezji Nowojorskiej. 

Zaprojektowana w 1888 r., kamień węgielny położono w 1892. Budowa jest ciągle niezakończona. Przez ponad 100 lat jej trwania katedra przechodziła radykalne zmiany stylistyczne z powodu zatrudniania wielu architektów, a także jej budowa przerywana była z powodu dwóch wojen światowych. Początkowy projekt w stylu bizantyjsko-romańskim z czasem przekształcono w gotycki. Imponująca budowla, mimo że w ciągłej budowie oraz renowacji.

Utrzymuje się z datków publicznych. Jest równocześnie ważnym ośrodkiem życia kulturalnego, udostępnia swoje wnętrze na różnego rodzaju wystawy, koncerty etc. Warto ją zwiedzić, korzystając ze szczegółowych broszur – do pobrania przy wejściu – świetnie opracowanych w kilku językach (niestety ciągle jeszcze nie w polskim). Obok katedry znajduje się wypieszczony ogród biblijny i piękna Fontanna Pokoju.

Przejazd w dół miasta 5 Avenue – Museum Mile. Muzealna Mila to część 5 Alei od 82 do 105 Ulicy po stronie Upper East Side, w części Manhattanu zwanej Carnegie Hill. Nazwana tak oficjalnie przez władze miejskie, ponieważ znajduje się na niej 9 muzeów, niektóre o światowej sławie. Piękna trasa biegnąca wzdłuż Central Parku, konieczna do obejrzenia, zwłaszcza dla wizytujących Nowy Jork przez kilka dni. Jadąc w dół 5 Ave., mijamy następujące muzea:

El Museo del Barrio przy 104 Street

Museum of the City of New York przy 103 St.

Jewish Museum przy 92 Street

Cooper-Hewitt National Museum of Design przy 91 St. 

National Academy Museum and School of Fine Arts przy 89 Street

Solomon R. Guggenheim Museum przy 88 Street

Metropolitan Museum of Art od 82 do 86 Street

Goethe House German Cultural Center przy 82 Street, oraz poniżej

Frick Collection przy 70 St.

Proponujemy jechać 5 Aleją w kierunku downtown, ponieważ bardzo dobrze można zaobserwować z okien samochodu, jak zmienia się architektura i charakter miasta. Mijamy po drodze nowoczesne midtown, Greenwich Village z Łukiem Triumfalnym, na wzór paryskiego, przy Washington Square, SoHo, TriBeCę. Powróciwszy na Brodway, przecinamy Chinatown z główną jego ulicą Canal i wjeżdżamy w najstarszą część miasta. Tam mieszczą się budynki federalne, sądy, siedziba policji i urząd imigracyjny, a przede wszystkim ratusz – City Hall – piękny neoklasycystyczny pałacyk zatopiony w zieleni małego parku.

 

Wall Street. Finansowe serce nie tylko Nowego Jorku, ale świata. Mieści się w historycznej, najstarszej części downtown Manhattan o nazwie Financial District, na wschód od Brodwayu w kierunku South Street i East River. Spacer tą malowniczą krótką uliczką pozwoli zobaczyć budynek Giełdy Nowojorskiej (New York Stock Exchange) i Federal Hall z pomnikiem George’a Washingtona (w tym miejscu zaprzysiężony został jako pierwszy prezydent USA).

 

U wylotu Wall St. na Broadwayu – kościół Świętej Trójcy w stylu neogotyckim, z różowego piaskowca, najstarsza parafia anglikańska w mieście. Na przykościelnym cmentarzyku pochowani zostali m.in. pierwszy sekretarz skarbu Alexander Hamilton i wynalazca maszyny parowej Robert Fulton.

 

Idąc w dół Broadwayem warto zatrzymać się przy posągu szarżującego byka (Charging Bull) autorstwa Arturo di Modica. Byk stanowi symbol giełdy nowojorskiej i miejska legenda głosi, że kto poklepie byka po „niewymownej” części ciała, tego spotka finansowy sukces, dlatego posąg jest zawsze oblegany przez turystów.

World Trade Center. Tu rekomendacja nie jest potrzebna. Każdy chce obejrzeć teren, gdzie kiedyś stały Twin Towers, i oddać hołd ludziom, którzy stracili życie w zamachu 11 września 2001 r.

Battery Park – najbardziej na południe wysunięta część Manhattanu. Nosi nazwę od baterii armat, które zainstalowano, aby broniły portu nowojorskiego, ale nie wystrzelono z nich ani razu. Z przystani na terenie parku wyruszają statki wycieczkowe na Liberty Island ze Statuą Wolności oraz na Ellis Island, gdzie przez długie lata przypływali do swej ziemi obiecanej emigranci, a dziś mieści się arcyciekawe Muzeum Imigrantów.

W Battery Park umieszczono The Sphere – złotą kulę, która stała na placu przy World Trade Center, a po zamachu 9/11 została w zadziwiająco dobrym stanie wydobyta z gruzów. Pali się przed nią wieczny ogień w hołdzie ofiarom zamachu.

 

Z parku wracamy trasą FDR do midtown, po drodze mijając South Street Seaport. Jedziemy wzdłuż East River, podziwiając mosty: Brooklyn, Manhattan, Williamsburg, wreszcie Queensboro.

 

Rockefeller Center, pomiędzy 5 i 7 Ave. oraz 48 i 51 St. „Miasto w mieście” – liczy 19 budynków (w stylu art déco i modernistycznym), w całości sfinansowanych przez rodzinę Rockefellerów, obecnie wykupione przez Mitsubishi Group. Centrum finansowe, biznesowe, kulturalne. Słynne na cały świat z bożonarodzeniowej choinki i lodowiska.

 

Niedaleko – 5 Ave. przy 51 St. – katedra św. Patryka, którą należy bezwzględnie odwiedzić. Jest największą neogotycką katolicką katedrą w Ameryce Północnej, z białego marmuru, wybudowaną w latach 1858-78, pięknie wkomponowaną w nowoczesną architekturę midtown.

Jeżeli wystarczy nam czasu i sił, warto wejść do Museum of Modern Arts – 53 St. pomiędzy 5 i 6 Ave.

 

Nowy budynek MoMA, według projektu japońskiego architekta Yashio Taniguchiego, sam w sobie jest dziełem sztuki.

 

 

Wycieczka statkiem dookoła Manhattanu. Naszych lekko oszołomionych i już zmęczonych gości warto drugiego dnia zaprosić na wycieczkę statkiem dookoła Manhattanu. Opłynięcie wyspy trwa 3 godziny i nic tak nie relaksuje, jak widok imponującej skyline. Po drodze przepływamy 3 rzeki, mijamy 7 największych mostów, 5 dzielnic, ponad 25 zabytków historycznych na czele z najbardziej imponującym – Statuą Wolności. Na statku przewodnicy, jadło, napoje i souveniry…

Statki firmy Circle Line wyruszają z pirsu 83 na Hudson River – 42 St. przy 12 Ave. Bilety: dorośli – 29 dol., dzieci – 16, seniorzy – 24. Strona internetowa: www.circleline42.com.

Empire State Building – 5 Ave./34 St.

Po stracie Twin Towers – najwyższy budynek Manhattanu, oddany do użytku w 1931 r. „Bohater” wielu romantycznych filmów, symbol Nowego Jorku. Dwa obserwatoria na wysokości 86. i 102. piętra. Wszystkie informacje dotyczące godzin otwarcia, cen biletów etc. na stronie internetowej: www.esbnyc.com. Zapierający dech widok wszystkich 5 dzielnic NY z lotu ptaka.

 

Times Square nocą z feerią świateł i „całym tym zgiełkiem”. Może uda się zdobyć bilety na któryś z broadwayowskich musicali? Albo chociaż zaprosić gości na uroczystą kolację pieczętującą 2 dni ciężkiej pracy w mieście, które nigdy nie śpi… 

Szczęśliwego Nowego Jorku!